سامانه شکایت اداره کار برای ثبت و پیگیری اختلافات میان کارگر و کارفرما استفاده میشود. موضوعاتی مانند مطالبه حقوق و مزایای پرداختنشده، عیدی، سنوات، اضافهکاری، حق بیمه، اعتراض به اخراج، بازگشت به کار و اختلافات مربوط به قرارداد کار میتوانند متناسب با شرایط پرونده از مسیر دادرسی کار پیگیری شوند.
در حال حاضر، برای ثبت دادخواست جدید باید از سامانه جایگزین جامع روابط کار به نشانی srk.mcls.gov.ir وارد شوید. ثبت شکایت فقط با ورود به سامانه تمام نمیشود؛ لازم است مشخصات طرفین، خواسته، شرح ماجرا، محل کارگاه و مدارک پرونده تکمیل و ثبت نهایی شود و رسید یا کد رهگیری دریافت کنید.
نکته مهم: پروندههایی که پیش از تاریخ ۱۴۰۴/۱۰/۲۵ در سامانه قدیمی ثبت شدهاند ممکن است مسیر پیگیری متفاوتی داشته باشند. تاریخ ثبت پرونده و سامانهای را که رسید از آن صادر شده کنترل کنید و اطلاعیههای داخل سامانه جدید و پیامکهای رسمی را پیگیری نمایید.
ورود به سامانه شکایت اداره کار
برای ثبت دادخواست یا مشاهده خدمات روابط کار، نشانی رسمی زیر را مستقیماً در مرورگر وارد کنید:
ورود به سامانه جدید جامع روابط کار
پیش از واردکردن کد ملی، شماره همراه یا بارگذاری مدارک، دامنه را بررسی کنید. از ورود به صفحههایی که آدرس مشابه، دامنه متفاوت یا درخواست پرداخت خارج از درگاه رسمی دارند خودداری کنید.
برای آشنایی کامل با خدمات و بخشهای این درگاه، راهنمای سامانه جدید جامع روابط کار را نیز مطالعه کنید.
سامانه شکایت اداره کار چیست؟
سامانه شکایت اداره کار بخشی از فرایند الکترونیکی روابط کار است که امکان ثبت دادخواست، ارائه مدارک، مشاهده ابلاغیه، پیگیری جلسات و دریافت نتیجه رسیدگی را برای کارگر، کارفرما و نمایندگان قانونی فراهم میکند.
این سامانه مرجع صدور رأی نیست؛ دادخواست ثبتشده پس از بررسی اولیه به مرجع صالح اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی ارجاع میشود. هیئت تشخیص یا هیئت حل اختلاف براساس ادعاها، دفاعیات، اسناد و مقررات درباره پرونده تصمیم میگیرد.
برای شناخت حدود وظایف این مراجع و تفاوت خدمات سامانه با مراجعه حضوری، صفحه اداره کار چیست را ببینید.
چه کسانی میتوانند شکایت اداره کار ثبت کنند؟
- کارگری که درباره حقوق، مزایا، بیمه، اخراج یا سایر تعهدات کاری اختلاف دارد؛
- کارفرمای حقیقی یا حقوقی که قصد طرح دعوا یا ارائه پاسخ و دفاع دارد؛
- وکیل دادگستری یا نماینده قانونی دارای اختیار معتبر؛
- نماینده شرکت که سمت و حدود اختیار او قابل احراز باشد؛
- وراث یا قائممقام قانونی، در مواردی که قانون و مدارک پرونده اجازه میدهد.
شخصی که دادخواست را ثبت میکند باید هویت و نقش خود را درست انتخاب کند. احراز هویت کارگر با اتصال شرکت، معرفی نماینده یا اثبات اختیار مدیر شرکت یکسان نیست. مراحل ورود و رفع خطاهای این بخش در صفحه سامانه احراز هویت اداره کار توضیح داده شده است.
چه موضوعاتی را میتوان در اداره کار پیگیری کرد؟
موضوع دادخواست باید با رابطه کار و صلاحیت مراجع حل اختلاف کار ارتباط داشته باشد. نمونههای رایج عبارتاند از:
- مطالبه حقوق و دستمزد پرداختنشده؛
- عیدی، پاداش و سنوات پایان کار؛
- اضافهکاری، جمعهکاری، شبکاری و حق مأموریت؛
- حق مسکن، بن کارگری، حق اولاد و سایر مزایای قانونی یا قراردادی؛
- اعتراض به اخراج یا قطع همکاری و درخواست بازگشت به کار؛
- اختلاف درباره تاریخ شروع یا پایان همکاری؛
- اختلاف درباره نوع قرارداد، مدت قرارداد یا عنوان شغلی؛
- عدم ارسال یا نقص سابقه بیمه در ارتباط با رابطه کاری؛
- مطالبات ناشی از مرخصی استفادهنشده یا کسری پرداخت؛
- اختلاف درباره استعفا، ترک کار، تسویهحساب یا تعهدات طرفین.
هر اختلاف مالی یا قراردادی لزوماً در صلاحیت اداره کار نیست. رابطه میان طرفین، نوع فعالیت، استقلال یا تبعیت شغلی و ماهیت قرارداد بر تشخیص مرجع صالح اثر دارد. برای مرور مقررات پایه، راهنمای قانون کار جمهوری اسلامی ایران مفید است.
قبل از ثبت شکایت چه مدارکی آماده کنیم؟
همه پروندهها مدارک یکسان ندارند؛ بااینحال بهتر است پیش از ورود به سامانه، اسناد زیر را جمعآوری و دستهبندی کنید:
- کارت ملی و اطلاعات تماس معتبر؛
- قرارداد کار، حکم استخدام یا توافقهای مکتوب؛
- فیش حقوقی، رسید واریز، گردش حساب یا اسناد پرداخت؛
- سابقه بیمه و اطلاعات کارگاه یا کد کارگاهی؛
- لیست حضور و غیاب، کارت تردد یا برنامه شیفت؛
- پیامک، ایمیل و مکاتبات مرتبط با کار؛
- نامه اخراج، عدم نیاز، استعفا یا تسویهحساب؛
- مدارک مربوط به سمت، نمایندگی یا وکالت؛
- محاسبه خواستهها به تفکیک عنوان و بازه زمانی؛
- نشانی دقیق کارگاه و اطلاعات قابل شناسایی کارفرما.
نبود قرارداد کتبی: نداشتن قرارداد مکتوب بهتنهایی به معنی نبود رابطه کاری نیست؛ اما شخص مدعی باید رابطه کاری، مدت اشتغال و شرایط مورد ادعا را با مجموعهای از اسناد و قرائن قابل بررسی نشان دهد.
مراحل ثبت شکایت در سامانه اداره کار
- ورود به سامانه رسمی: نشانی srk.mcls.gov.ir را باز کنید.
- احراز هویت: با روش معرفیشده سامانه و شماره همراه متعلق به خود وارد شوید.
- انتخاب نقش: نقش کارگر، کارفرما، شخص حقوقی، نماینده یا وکیل را درست تعیین کنید.
- انتخاب خدمت: گزینه مربوط به ثبت دادخواست یا دادرسی کار را انتخاب نمایید.
- کنترل پروفایل: اطلاعات هویتی، تماس و نشانی را بررسی و فیلدهای ناقص را تکمیل کنید.
- ثبت طرف مقابل: مشخصات کارگر یا کارفرما و اطلاعات کارگاه را دقیق وارد کنید.
- تعیین خواسته: هر مطالبه را روشن، تفکیکشده و با بازه زمانی بنویسید.
- شرح دادخواست: ماجرا را کوتاه، تاریخی و بدون مطالب نامرتبط توضیح دهید.
- بارگذاری مدارک: فایلهای خوانا، مرتبط و قابل شناسایی را در بخش مناسب قرار دهید.
- کنترل نهایی: اطلاعات طرفین، خواسته، نشانی و پیوستها را دوباره بررسی کنید.
- ثبت نهایی: ارسال نهایی را انجام دهید و رسید یا کد رهگیری را ذخیره کنید.
تا زمانی که رسید ثبت نهایی یا کد پیگیری دریافت نکردهاید، صرف تکمیل فرم یا بارگذاری فایل به معنی ثبت قطعی دادخواست نیست.
چگونه خواسته شکایت را بنویسیم؟
خواسته، نتیجهای است که از مرجع رسیدگی درخواست میکنید. عبارتهای بسیار کلی مانند «تمام حق و حقوق» ممکن است باعث ابهام شوند. بهتر است عنوان هر مطالبه و بازه آن مشخص باشد.
| عبارت مبهم | نمونه روشنتر |
|---|---|
| پرداخت حقوق | مطالبه حقوق پرداختنشده ماههای مشخص |
| مزایا | مطالبه عیدی، سنوات، حق مسکن یا اضافهکاری با ذکر دوره |
| اخراج غیرقانونی | اعتراض به قطع همکاری و درخواست بازگشت به کار یا مطالبات ناشی از آن |
| بیمه | رسیدگی به ادعای عدم ارسال سابقه بیمه در بازه اشتغال مشخص |
مبلغگذاری یا محاسبه نادرست میتواند پرونده را پیچیده کند. اعداد را از روی قرارداد، پرداختها، سابقه اشتغال و مقررات مرتبط استخراج کنید و از درج مبلغ حدسی یا تکراری بپرهیزید.
شرح شکایت اداره کار چگونه نوشته شود؟
شرح دادخواست باید به مرجع رسیدگی کمک کند رابطه کاری و علت اختلاف را بفهمد. متن مناسب معمولاً این ترتیب را دارد:
- تاریخ شروع همکاری و عنوان شغلی؛
- نام یا مشخصات کارگاه و محل انجام کار؛
- نوع قرارداد و آخرین وضعیت همکاری؛
- اتفاق اصلی که باعث اختلاف شده است؛
- مطالبات یا خواستههای مشخص؛
- مدارکی که ادعا را پشتیبانی میکنند.
از توهین، تهدید، روایتهای طولانی نامرتبط و ادعاهای بدون سند خودداری کنید. اختلاف را با تاریخ، عدد و مدرک توضیح دهید. جزئیات دفاعی یا پاسخ به ادعاهای احتمالی را نیز باید متناسب با پرونده تنظیم کرد.
بارگذاری مدارک در سامانه شکایت اداره کار
- تصاویر را صاف، خوانا و بدون بریدگی تهیه کنید.
- چند مدرک نامرتبط را در یک تصویر شلوغ قرار ندهید.
- نام فایل را ساده و مرتبط انتخاب کنید؛ مانند «قرارداد»، «فیش حقوقی» یا «نامه اخراج».
- حجم و قالب فایل را با محدودیت اعلامشده سامانه هماهنگ کنید.
- اصل مدارک را تا پایان رسیدگی نگه دارید.
- بعد از بارگذاری، بازشدن و خوانابودن فایل را کنترل کنید.
- اطلاعات حساس اشخاص نامرتبط را بدون ضرورت منتشر نکنید.
ارسال تعداد زیاد فایل بدون توضیح یا ترتیب مشخص لزوماً پرونده را قویتر نمیکند. هر مدرک باید با یکی از ادعاها یا خواستههای ثبتشده ارتباط داشته باشد.
پیگیری پرونده و ابلاغیه اداره کار
پس از ثبت دادخواست، کارتابل سامانه را منظم بررسی کنید. بسته به مرحله پرونده ممکن است اطلاعات زیر نمایش داده شود:
- شماره یا شناسه پرونده؛
- مرجع و شعبه رسیدگیکننده؛
- زمان جلسه رسیدگی؛
- ابلاغیه، اخطار رفع نقص یا درخواست تکمیل اطلاعات؛
- لوایح و مدارک ثبتشده؛
- رأی یا نتیجه مرحله رسیدگی؛
- مهلت یا امکان اعتراض در مرحله بعد.
پیامک معمولاً ابزار اطلاعرسانی است و نباید تنها روش پیگیری باشد. کارتابل، ابلاغ رسمی و رسیدهای ثبتشده را کنترل کنید. شماره پرونده، تاریخ مشاهده ابلاغ و نسخه فایلها را نیز نگه دارید.
پرونده قدیمی سامانه روابط کار را چگونه پیگیری کنیم؟
برای پروندههایی که در سامانه قدیمی ایجاد شدهاند، ابتدا تاریخ ثبت و نشانی درجشده روی رسید را بررسی کنید. اگر دادخواست پیش از ۱۴۰۴/۱۰/۲۵ ثبت شده است، پیگیری آن ممکن است از طریق اطلاعیه سامانه جدید، پیامک رسمی یا راهنمایی اداره کار مربوط انجام شود.
بدون اطمینان از وضعیت پرونده قبلی، دادخواست تکراری ثبت نکنید. ثبت دوباره موضوع یکسان ممکن است باعث ایجاد دو پرونده و ابهام در رسیدگی شود. تصویر رسید قدیمی، شماره پرونده و پیامهای دریافتشده را آماده نگه دارید.
اعتراض به رأی اداره کار
رأی صادرشده، مرجع صادرکننده و تاریخ ابلاغ را دقیق بررسی کنید. امکان و روش اعتراض به نوع رأی و مرحله دادرسی بستگی دارد و مهلت آن محدود است. صرف تماس، ارسال پیام یا نوشتن اعتراض بدون ثبت نهایی در مسیر مقرر، لزوماً اعتراض قانونی محسوب نمیشود.
در متن اعتراض بهتر است بخشهای مورد اعتراض، دلیل مخالفت، مدارک پشتیبان و نتیجه درخواستی روشن باشند. اگر رأی یا ابلاغیه دارای مهلت است، تاریخ را به روزهای پایانی موکول نکنید.
شکایت از کارفرما بدون قرارداد امکانپذیر است؟
نبود قرارداد کتبی مانع قطعی ثبت دادخواست نیست؛ اما اثبات رابطه کاری اهمیت بیشتری پیدا میکند. پرداختهای بانکی، سابقه بیمه، پیامهای کاری، حضور در محل، کارت تردد، معرفینامه، فایلهای کاری، شهادت و سایر قرائن ممکن است در کنار یکدیگر بررسی شوند.
صرف حضور در یک محل یا انجام یک فعالیت کوتاه همیشه برای اثبات تمام شرایط ادعایی کافی نیست. مدت کار، مزد، ساعت، تبعیت از دستور کارفرما و سایر عناصر رابطه باید با مدارک پرونده هماهنگ باشند.
کارفرما چگونه به شکایت کارگر پاسخ دهد؟
کارفرما یا نماینده او باید پرونده و ابلاغیه را در مهلت مناسب بررسی کند. پاسخ مؤثر فقط انکار کلی نیست و بهتر است با مدارک منظم ارائه شود:
- قراردادها و الحاقیهها؛
- اسناد پرداخت حقوق و مزایا؛
- لیست بیمه و سوابق ارسالشده؛
- حضور و غیاب و مرخصیها؛
- نامهها، اخطارها و صورتجلسهها؛
- مدارک تسویهحساب یا پایان همکاری؛
- مدرک سمت نماینده شرکت.
برای شرکتها، ورود شخص حقیقی با کد ملی بهتنهایی همیشه اثباتکننده اختیار دفاع از شرکت نیست. شناسه ملی، آخرین اطلاعات مدیران و مستند نمایندگی باید با وضعیت شخصیت حقوقی هماهنگ باشند.
خطاهای رایج سامانه شکایت اداره کار
| خطا یا مشکل | راهحل اولیه |
|---|---|
| ورود از سامانه قدیمی | برای درخواست جدید، نشانی srk.mcls.gov.ir را بررسی کنید. |
| تطابق نداشتن شماره همراه | شمارهای را وارد کنید که مالکیت آن با هویت کاربر هماهنگ است. |
| بازنشدن کارتابل | از حساب خارج شوید، نقش کاربری و کاملبودن پروفایل را کنترل و دوباره وارد شوید. |
| نمایش ندادن شرکت | شناسه ملی، سمت، نمایندگی و آخرین اطلاعات مدیران را بررسی کنید. |
| بارگذاری نشدن مدارک | حجم، قالب، نام فایل و اتصال اینترنت را کنترل کنید. |
| ثبت نشدن نهایی دادخواست | صفحه تأیید و کد رهگیری را بررسی کنید؛ تکمیل فرم بدون رسید کافی نیست. |
| نمایش ندادن پرونده قدیمی | تاریخ ثبت، کد پرونده و سامانه صادرکننده رسید را کنترل کنید. |
| ارسال نشدن کد پیامکی | آنتندهی، مسدودی پیامک خدماتی و صحیحبودن شماره را بررسی کنید. |
اگر سامانه در مهلت قانونی قطع باشد چه کنیم؟
از صفحه خطا، تاریخ و ساعت تلاش خود تصویر تهیه کنید و کد یا پیام خطا را نگه دارید. سپس در سریعترین زمان از پشتیبانی رسمی سامانه یا اداره کار مربوط درباره روش اقدام در مهلت راهنمایی بگیرید.
صرف تلاش ناموفق یا داشتن تصویر خطا به معنی ثبت دادخواست یا اعتراض نیست. به همین دلیل اقدامات دارای مهلت را به روز پایانی موکول نکنید.
نکات امنیتی استفاده از سامانه اداره کار
- فقط از دامنه رسمی وزارت کار وارد شوید.
- رمز، کد پیامکی و اطلاعات کارتابل را در اختیار افراد ناشناس قرار ندهید.
- مدارک هویتی، قرارداد و فیشهای حقوقی را در رایانه عمومی باقی نگذارید.
- پس از پایان کار از حساب خارج شوید.
- رسیدها و فایلهای پرونده را در محل امن نگه دارید.
- برای ثبت تضمینی، تغییر رأی یا دسترسی غیرمجاز به پرونده پول پرداخت نکنید.
اگر ورود سامانه از پنجره ملی انجام میشود و در احراز هویت یا تطابق سیمکارت خطا میبینید، صفحه پنجره ملی خدمات هوشمند دولت من را بررسی کنید.
سؤالات متداول سامانه شکایت اداره کار
آدرس جدید سامانه شکایت اداره کار چیست؟
برای ثبت درخواستهای جدید روابط کار، نشانی srk.mcls.gov.ir بهعنوان سامانه جایگزین اعلام شده است. دامنه را پیش از ورود کنترل کنید.
آیا احراز هویت به معنی ثبت شکایت است؟
خیر. احراز هویت فقط ورود و هویت کاربر را تأیید میکند. برای ثبت شکایت باید دادخواست، طرفین، خواسته و مدارک تکمیل و ثبت نهایی شوند.
آیا برای ثبت شکایت باید قرارداد کتبی داشته باشیم؟
نبود قرارداد کتبی مانع قطعی نیست، اما باید رابطه کاری و جزئیات ادعا با اسناد و قرائن دیگری اثبات شود.
آیا ثبت شکایت اداره کار هزینه دارد؟
هزینهها و شیوه پرداخت باید براساس همان مرحله و درگاه رسمی سامانه بررسی شوند. وجهی را به حساب شخصی یا لینک ناشناس پرداخت نکنید.
آیا میتوان شکایت را پس از ثبت ویرایش کرد؟
امکان اصلاح به مرحله پرونده، نوع اطلاعات و گزینههای فعال سامانه بستگی دارد. پیش از ثبت نهایی همه بخشها را کنترل کنید و پس از ثبت، از کارتابل یا مرجع رسیدگی راهنمایی بگیرید.
اگر کد رهگیری دریافت نکردیم چه کنیم؟
ابتدا کارتابل، بخش درخواستها و وضعیت ارسال را بررسی کنید. تکمیل فرم بدون رسید یا وضعیت ثبتشده به معنی ثبت قطعی نیست.
پیامک جلسه رسیدگی کافی است؟
پیامک را اطلاعرسانی اولیه بدانید و ابلاغ و جزئیات جلسه را داخل کارتابل رسمی کنترل کنید.
آیا برای شکایت اداره کار وکیل الزامی است؟
در همه پروندهها وکیل اجباری نیست، اما در اختلافات پیچیده، مبالغ بالا، ادعای بازگشت به کار یا اعتراض به رأی، بررسی تخصصی مدارک میتواند از اشتباه در تنظیم خواسته و دفاع جلوگیری کند.
شکایت علیه شرکت چگونه ثبت میشود؟
مشخصات شخصیت حقوقی، شناسه ملی، نشانی کارگاه و اطلاعات نماینده باید درست درج شوند. شرکت را بدون دلیل به نام شخص مدیرعامل جایگزین نکنید و هویت طرف صحیح را براساس مدارک رابطه کاری تعیین نمایید.
پرونده ثبتشده در سامانه قدیمی چه میشود؟
تاریخ ثبت و رسید پرونده را کنترل کنید. برای پروندههای ثبتشده پیش از ۱۴۰۴/۱۰/۲۵، اطلاعرسانی درباره ادامه رسیدگی ممکن است از طریق پیامک و اطلاعیه سامانه جدید انجام شود.
جمعبندی
برای ثبت شکایت اداره کار، ابتدا از نشانی رسمی سامانه جدید وارد شوید، هویت و نقش خود را درست انتخاب کنید، مشخصات طرف مقابل و کارگاه را دقیق ثبت نمایید و خواستهها را بهصورت روشن و تفکیکشده بنویسید. مدارک باید خوانا و مرتبط باشند و ثبت دادخواست تنها زمانی کامل است که رسید یا کد رهگیری دریافت شود.
پس از ثبت، کارتابل و ابلاغیهها را منظم بررسی کنید. در پروندههای قدیمی، تاریخ ثبت و سامانه صادرکننده رسید اهمیت دارد. همچنین اقدامات دارای مهلت مانند رفع نقص یا اعتراض را به روزهای پایانی موکول نکنید.
دیدگاهها و پرسشهای کاربران
پرسش یا تجربه خود را بنویسید؛ تیم حقوقی ثبت فردا دیدگاههای تخصصی را بررسی میکند.