ثبت شرکت نسبی

کلیدی ترین نکات درمورد ثبت شرکت نسبی

شرکت نسبی یکی از هفت شرکت تجاری است که در ماده 20 قانون تجارت تصریح شده و نام آن بر اساس میزان مسئولیت شرکای شرکت می باشد. ثبت این گونه شرکت ها نسبت به ثبت انواع شرکت های با مسئولیت محدود خصوصی سهم کمتری در ثبت دارد، اما همچنان این شرکت ها یکی از شرکت های مناسب برای کارآفرینی و راه اندازی بنگاه های اقتصادی هستند.

بر اساس ماده 2 قانون ثبت شرکت ها، شرکت های نسبی برای شروع فعالیت رسمی در کشور نیاز به ثبت نام در اداره ثبت شرکت ها و تکمیل فرم ثبت نام در سامانه خود دارند که به نوبه خود لازم است داوطلبان با شرایط و ضوابط ثبت شرکت نسبی و هزینه ها، مراحل و روش های ثبت و موارد مربوطه آشنا باشند.

بنابراین در ادامه این مقاله قصد داریم پس از پاسخ به این سوال که ثبت شرکت نسبی چیست و چه شرایطی دارد و سپس مدارک لازم و هزینه های آن ها را مورد بحث قرار می دهیم و در نهایت به مراحل تشکیل و نحوه راه اندازی چنین شرکتی می پردازیم. برای کسب اطلاعات بیشتر، همراه ما در موسسه حقوقی ثبت فردا باشید.

ثبت شرکت نسبی چیست؟

طبق ماده 20 قانون تجارت، یکی از انواع هفت گانه شرکت های تجارتی، شرکت نسبی است. طبق ماده 183 قانون تجارت، شرکت نسبی شرکتی است که توسط دو یا چند نفر با نام خاص برای امور تجارتی تأسیس می ‌شود و هر یک از شرکا به نسبت سهم سرمایه خود مسئول خواهند بود.

در نام شرکت نسبی باید کلمه «شرکت نسبی» و حداقل نام یکی از شرکا قید شود. در صورتی که اسم شرکت شامل نام همه شرکا نباشد، پس از نام شریک یا شرکای ذکر شده عبارت هایی مانند (و شرکا) (و برادران) لازم است. این گونه شرکت ها در مواردی مشابه شرکت تضامنی هستند، از جمله مواد 118 تا 123 قانون تجارت که به موجب آن کلیه سرمایه نقدی پرداخت شده و سرمایه غیر نقدی، شرکت های نسبی را تشکیل می دهند که سهام شرکت نیز تقویم و تسلیم شده است.

در شرکت های نسبی مانند انواع مختلف شرکت های تضامنی، سود به نسبت سهم الشرکه بین شرکا تقسیم می شود مگر اینکه اساسنامه شرکت ترتیب دیگری مقرر داشته باشد. ضمناً در صورتی که یک یا چند نفر در شرکت تضامنی سهم غیر نقدی داشته باشند، این سهم الشرکه باید با رضایت قبلی همه شرکا محاسبه شود. در شرکت نسبی، شرکا باید حداقل یک نفر خودی یا خارجی را به سمت مدیریت منصوب کنند. ضمناً در صورتی که دارایی شرکت نسبی برای ادای کل قروض شرکت کافی نباشد، هر یک از شرکا به نسبت سرمایه ای که در شرکت دارد موظف به بازپرداخت بدهی های شرکت می باشد.

در عین حال ممکن است برای برخی سوال پیش بیاید که ثبت شرکت نسبی چیست؟ هدف از این کار چیست؟ در پاسخ به این سوال می توان گفت که ثبت شرکت نسبی به تشریفات قانونی موسسین و شرکای شرکت نسبی برای ثبت در اداره ثبت شرکت ها اشاره دارد تا شرکت به صورت رسمی در کشور فعالیت کند.

مدارک مورد نیاز برای ثبت شرکت نسبی

طبق اطلاعیه سایت ثبت شرکت نسبی یا ثبت در سامانه جامع ثبت شرکت، شرکای متقاضی ثبت این گونه شرکت های تجاری باید مدارک خاصی را جهت ثبت شرکت مورد نیاز خود ارائه دهند. در عین حال ممکن است افرادی هم باشند که با این مدارک آشنایی نداشته باشند، بنابراین در این قسمت از مقاله فهرستی از مدارک لازم برای ثبت شرکت نسبی آورده شده است که شامل موارد زیر می باشد:

دو نسخه کامل از شرکت نامه

دو نسخه از فرم درخواست تکمیل شده

دو نسخه کامل از اساسنامه

تکمیل فرم تعیین نام و فیش واریزی به ترتیب اولویت اسامی پیشنهادی

در مواردی که برای ثبت امور مجوز لازم است، اصولاً باید مجوز فعالیت از مرجع مربوطه اخذ شود. اصل مدارک شناسایی کلیه شرکا، مدیران و سرپرستان (در صورتی که تعداد شرکا از 12 نفر بیشتر شود.)

اصل گواهی عدم سوء پیشینه اعضای هیئت مدیره و مدیرعامل

دو نسخه صورتجلسه مجمع عمومی موسسین صاحبان سهام

دو نسخه از صورتجلسه هیئت مدیره

در صورت ثبت شرکت توسط وکیل، اصل وکالت نامه وکیل الزامی است.

در صورتی که سرمایه شرکت مورد نظر توسط شخص حقوقی تامین شده باشد، اطلاعات مورد نیاز نماینده شخص حقوقی نیز باید دریافت و ضمیمه مدارک فوق شود. همچنین توصیه می شود عموم مردم یک نسخه از مدارک فوق تهیه و در صورت نیاز به همراه داشته باشند. برای راهنمایی و مشاوره ثبت شرکت با همکاران ما در موسسه حقوقی ثبت فردا تماس حاصل نمایید. شماره تماس ثبت فردا را می توانید از سایت دریافت نمایید.

هزینه ثبت شرکت نسبی

اولین سوالی که ممکن است فردی که می خواهد یک شرکت نسبی راه اندازی کند این است که فرد برای ثبت شرکت مورد نظر خود چه هزینه هایی باید متحمل شود؟ در پاسخ به این سوال می توان گفت که به طور کلی هزینه ثبت شرکت نسبی و ثبت اظهارنامه ثبت شرکت شامل موارد زیر می باشد:

هزینه حق الثبت: هزینه حق الثبت مبلغی است که توسط اداره ثبت دریافت می شود که میزان آن بر اساس تجاری بودن شرکت و سرمایه آن تعیین می شود. طبیعتا با افزایش سرمایه شرکت، هزینه های ثبت نام نیز افزایش می یابد.

هزینه ارسال مدارک به اداره ثبت شرکت ها: متقاضی ثبت شرکت نسبی پس از ارسال اظهارنامه ثبت شرکت به اداره ثبت و صدور تاییدیه اولیه توسط اداره، می بایست مدارک مورد نیاز در این زمینه را تهیه و به آدرس این اداره ارسال کند. برای ارسال مدارک به اداره پست، شخص باید هزینه ای به نام هزینه پست به مامور پست بپردازد.

این مطلب را نیز بخوانید: هزینه ثبت شرکت در ایران

هزينه انتشار آگهي تشكيل شركت در روزنامه هاي رسمي و كثيرالانتشار: پس از اتمام مراحل ثبت شرکت نسبی، داوطلب بايد آگهي تشكيل شركت را در روزنامه هاي رسمي و كثيرالانتشار منتشر كند. هزینه چاپ آگهی در روزنامه در کشورهای مختلف متفاوت است و ممکن است مقدار آن نیز متفاوت باشد. بدیهی است هزینه چاپ روزنامه های معروف و پرتیراژ کشور نسبت به سایر روزنامه ها بیشتر است.

هزینه ابطال مهر سرمایه شرکت: پس از انجام مراحل ثبت شرکت نسبی و انتشار اطلاعیه تاسیس، موسسین شرکت نسبی موظف به پرداخت تعرفه معادل نیمی از سرمایه شرکت نسبی معادل نیم در هزار می باشند را به عنوان کارمزد بابت ابطال مهر سرمایه شرکت یا پرداخت آن به ادارات مالیاتی دولتی حق تمبر ثبت شرکت پرداخت نماید. علاوه بر موارد فوق، در صورتی که موضوع فعالیت شرکت مجوز معینی باشد و شرکت هنوز برای دریافت مجوز اقدام نکرده باشد، برای اخذ مجوز نیاز به در نظر گرفتن مبلغ می باشد. هزینه دریافت مجوز فعالیت بسته به نوع فعالیت شرکت و مرجع صدور آن متفاوت است و ممکن است مبالغ مختلفی را شامل شود.

مراحل ثبت شرکت نسبی

موسسین این گونه شرکت های تجاری پس از اطمینان از احراز شرایط لازم برای ثبت شرکت نسبی مورد نظر و ارائه مدارک لازم می توانند نسبت به ثبت شرکت مورد نظر خود اقدام کنند. لذا در این قسمت مراحل و روش های ثبت شرکت نسبی را بر اساس راهنمای زیر توضیح می دهد:

ثبت انواع شرکت

ابتدا متقاضی آدرس سایت ثبت شرکت irsherkat.ssaa.ir را در مرورگر جستجو کرده و مطابق شکل زیر وارد صفحه اصلی سایت می شود. پس از آن، فرد باید عبارت «تاسیس شخصیت حقوقی» را از کادر بالا انتخاب کند.

پس از انتخاب این گزینه، صفحه ای به فرد نمایش داده می شود که داوطلب باید گزینه «پذیرش درخواست تأسیس شخص حقوقی» را فعال کرده و روی گزینه ادامه کلیک کند. با انتخاب گزینه “پذیرش درخواست تاسیس شخص حقوقی”، انواع اشخاص حقوقی که قانون مشخص کرده است به داوطلب نشان داده می شود و داوطلب باید بر اساس شرایط و نیاز کسب و کار، نوع شرکت را انتخاب کند. برای ثبت شرکت نسبی باید از لیست نمایش داده شده این گزینه را انتخاب کنید.

پس از انتخاب نوع شخص حقوقی، فرد به صفحه اطلاعات عمومی شرکت نسبی هدایت می شود. در این صفحه داوطلبان باید استان، شهر، مدت زمان فعالیت و … واحد ثبت نام را بر اساس اطلاعات شرکت وارد کرده و سپس گزینه ادامه را کلیک کنند.

در مرحله بعد، متقاضیان باید مشخصات شناسنامه خود را در کادرهای مربوطه وارد کنند. شماره تلفن وارد شده در این قسمت همان شماره تلفنی است که اطلاعیه های مربوط به ثبت شرکت نسبی به آن ارسال می شود. در پایین، مشخصات امضا کننده دفتر حقوقی را که معمولاً مشابه متقاضی است، وارد کنید.

سپس فرد به صفحه نام درخواستی هدایت می شود. متقاضیان باید نام شرکت های مورد نظر خود را برای ثبت نام به ترتیب اولویت در این صفحه وارد کرده و سپس گزینه بعدی را انتخاب کنند. بهتر است نام های متعددی را در این قسمت وارد کنید تا در صورت تکرار اولویت، نام بعدی به عنوان نام شرکت درج شود.

این مطلب را نیز بخوانید: ثبت انواع شرکت خارجی

در مرحله بعد فرد باید موضوعات فعالیت های شرکت نسبی را مشخص و گروه ها و زیر گروه های خود را معین کند.

پس از انتخاب موضوع فعالیت، باید نوع و میزان بودجه را تعیین کنید. در این بخش دو نوع سرمایه شامل سرمایه نقدی و سرمایه غیر نقدی ذکر شده است. ضمناً مبلغ هر یک از وجوه فوق باید به دقت ارزیابی و مبالغ آن ها در قسمت های مربوطه درج شود.

در مرحله بعد، فرد باید اطلاعات مدیران و شرکای شرکت نسبی را وارد سیستم کند. نکته قابل توجه در این زمینه این است که سامانه ثبت شرکت به سامانه ثبت اسناد و املاک کشور و به سایت سازمان ثبت احوال متصل است و در صورت وارد کردن اطلاعات نادرست، وب سایت با خطایی به نام “هیچ اطلاعاتی دریافت نشد” کاربر را مطلع می کند.

در قسمت بعدی داوطلب باید روزنامه ای را انتخاب کند که توسط شرکت مورد نظر کثیرالانتشار باشد و آگهی های شرکت در آن درج شده باشد.

در مرحله بعد نوبت به بارگیری اساسنامه شرکت نسبی می رسد. در این بخش، متقاضی باید یک نسخه از اساسنامه را با امضای کلیه اعضا درج کند. امکان استفاده از نمونه اساسنامه شرکت نسبی پیشنهادی خود سامانه نیز وجود دارد.

پس از آن، قرارداد مشارکت ثبت شده بین شرکا برای فرد نمایش داده می شود که در صورت مشاهده هرگونه مشکل یا نیاز به اصلاح، آن را با دقت مطالعه کرده و مراحل مربوطه را برای ویرایش اطلاعات وارد کند.

در مرحله بعد صورتجلسه موسسین تاسیس شرکت نسبی به کاربر نمایش داده می شود که در صورت بروز خطا لازم است به مراحل مربوطه مراجعه و اطلاعات را ویرایش کنند. سپس فرد برای ادامه روند باید روی گزینه بعدی کلیک کند.

قسمت بعدی متن فرم درخواست تاسیس شرکت نسبی می باشد که متن این قسمت مستقیما قابل ویرایش نیست فقط با مراجعه به مراحل قبل می توانید محتوای آن را تغییر دهید.

سپس خلاصه ای از متن برنامه به کاربر نمایش داده می شود. این متن فقط برای مراجعه شخصی است و پس از طی مراحل قانونی مرجع ثبت شرکت معتبر خواهد بود. در صورت صحیح بودن اطلاعات باید روی گزینه ارسال در گوشه سمت چپ پایین صفحه کلیک کنید.

این مطلب را نیز بخوانید: ثبت شرکت در کیش و مناطق آزاد

پس از ارسال درخواست بررسی نام پیشنهادی به اداره ثبت شرکت ها، سازمان اطلاعات متقاضی ثبت شرکت نسبی را بررسی می کند و در صورت تایید، در قسمت بعدی درخواست، اطلاعیه تایید نام را برای فرد ارسال می کند. پس از تایید نام، داوطلب باید حداکثر ظرف سه روز مدارک مورد نیاز برای ثبت شرکت را به آدرس دفتر ثبت شرکت ارسال کند.

در صورت تایید مدارک ارسالی، مراحل ثبت شرکت نسبی با درج آگهی ثبت شرکت در روزنامه رسمی و کثیرالانتشار تکمیل می شود. بنابراین با توجه به مطالب فوق می توان نتیجه گرفت که تکمیل فرم درخواست ثبت شرکت نسبی در سامانه ثبت شرکت کافی نیست و باید در این زمینه اقدامات دیگری انجام شود.

انحلال شرکت نسبی

مهم ترین دلیل انحلال شرکت نسبی ورشکستگی آن است. اما در صورت رضایت همه شرکا یا انقضای مدت شرکت، ممکن است شرایطی برای انحلال شرکت نسبی پیش آید. البته در صورت ورشکستگی یا فوت یکی از اعضای آن، باز هم می توان از انحلال کل شرکت جلوگیری کرد. طبق ماده 187 قانون تجارت ایران، تا زمانی که شرکت نسبی منحل نشده است، باید دیون آن از خود شرکت استیفا شود.

تنها پس از انحلال شرکت تضامنی می توان طلبکاران را به تک تک شرکا ارجاع داد. همچنین طبق ماده 188 هر گاه شخصی به عنوان ضامن در شرکت سهامی موجود بپیوندد به نسبت سرمایه ای که در شرکت گذاشته است مسئول دیون شرکت قبل از عضویت خواهد بود. این ماده حتی در صورت تغییر نام شرکت معتبر است. هر گونه توافقی که بین شرکا بر خلاف آن باشد، تأثیری بر اشخاص ثالث نخواهد داشت. لازم به ذکر است در صورت بروز زیان در شرکت نسبی ، شرکا به نسبت سرمایه ای که در شرکت دارند، موظف به بازپرداخت بدهی هستند.

مزایای ثبت شرکت نسبی

مزایای ثبت شرکت نسبی با شرکت تضامنی یکسان است. به طور کلی، مهمترین مزایایی که شرکت نسبی می تواند داشته باشد عبارتند از:

• برای راه اندازی یک شرکت به افراد زیادی نیاز ندارید، فقط ثبت آن کافی است.
• محدودیتی برای حداقل سرمایه شرکت وجود ندارد.
• تعهدات هر شریک متناسب با سرمایه اوست.
• تأسیس شرکت و شخصیت حقوقی آن نیازی به ثبت ندارد.

معایب ثبت شرکت نسبی

از مهم ترین معایب ثبت شرکت نسبی می توان به این نکته اشاره کرد که در صورت ناکافی بودن سرمایه شرکت برای بازپرداخت بدهی ها، از سرمایه شرکاء استفاده می شود.

این مطلب را نیز بخوانید: همه چیز درباره ثبت شرکت و اقامت در دبی

یکی دیگر از معایب شرکت نسبی نحوه انحلال آن است. یکی از راه های انحلال شرکت نسبی این است که در صورتی که یکی از شرکاء از دادگاه تقاضای انحلال شرکت کند و دادگاه نیز این درخواست را بپذیرد، شرکت نسبی منحل می شود. بنابراین، انحلال شرکت نسبی می تواند به راحتی رخ دهد.

تفاوت شرکت نسبی با شرکت تضامنی

این دو شرکت علاوه بر شباهت، ویژگی های منحصر به فردی نیز دارند. مهم ترین تفاوت شرکت نسبی با شرکت تضامنی این است که در یک شرکت تضامنی، هر یک از شرکا مسئولیت نا محدودی در قبال بدهی دارند و طلبکاران می توانند مطالبات هر یک از شرکا را پیگیری کنند.

انحلال شرکت

همانطور که گفته شد در شرکت نسبی مسئولیت شرکا بر اساس سهام و سرمایه اولیه محدود می شود و طلبکاران نمی توانند از شرکاء مطالبه کنند اما در مرحله اول باید دیون توسط دارایی شرکت بازپرداخت شود و اگر شرکت نتواند بدهی های خود را پرداخت کند، طلبکاران می توانند به اموال شخصی شرکا مراجعه کنند که در غیر این صورت این اجازه را ندارند.

انتقال سهم صاحبان سهام شرکت های نسبی دشوارتر است و از طرف دیگر به دلیل امنیت بالاتر شرکت‌ های تضامنی که مربوط به مسئولیت نامحدود شرکا است، سرمایه گذاران بیشتری را به خود جذب می کند و از طرف دیگر شرکت های نسبی شباهت زیادی به شرکت مدنی دارند.

تفاوت دیگر شرکت ‌های تضامنی و نسبی این است که شرکت‌ های تضامنی تجربه، قابلیت ها و اعتبار را در نظر می گیرد و اساساً بر اساس این معیارها سود را تخصیص می دهد، اما در شرکت ‌های نسبی معمولاً سود سهام فقط بر اساس سهام و سرمایه اولیه پرداخت می شود. مگر اینکه جز این در متن قرارداد ثبت شود.

علاوه بر تفاوت های دیگر بین شرکت‌ های نسبی و تضامنی، می توان به انواع فعالیت آن ها نیز اشاره کرد. به این ترتیب، شرکت‌ های تضامنی بیشتر در زمینه‌ های تجاری و اجتماعی حضور دارند، اما شرکت‌ های نسبی، فقط در محدوده‌ قابل اعتمادتر و صمیمی ‌تر فعالیت می‌ کنند، به عبارت دیگر، حوزه فعالیت آن ها محدود به اقوام و آشنایان است.

تفاوت دیگر این دو شرکت این است که در شرکت تضامنی اگر فرد بخواهد استعفا دهد باید رضایت سایر شرکا را در نظر بگیرد حتی اگر شریک جدیدی وارد شود شرکت به نوعی منحل و قرارداد بازنویسی می شود.

مسئولیت شرکا در شرکت نسبی

قانون تجارت موارد خاصی را برای شرکا پیش بینی می کند که در صورت عدم توجه به آن ها ممکن است مسئولیت ایجاد کند، از جمله مسئولیت شرکا در شرکت نسبی:

1- در صورتی که دارایی شرکت نسبی برای بازپرداخت کل قروض شرکت کافی نباشد، هر یک از شرکا به نسبت سرمایه ای که در شرکت دارد موظف به بازپرداخت بدهی های شرکت می باشد.

2- تا زمانی که شرکت نسبی منحل نشده است، باید مطالبه قروض نسبت به خود شرکت پیگیری شود. فقط پس از انحلال طلبکاران می توانند طبق مقررات فوق به شرکای منفرد مراجعه کنند.

این مطلب را نیز بخوانید: ثبت شرکت در عمان در کوتاه ترین زمان

3- هرکس به عنوان شریک ضامن در شرکت نسبی وارد شود اعم از اینکه نام شرکت تغییر کند یا خیر به نسبت سرمایه ای که در شرکت سرمایه گذاری کرده است مسئول دیون قبل از ورود به شرکت خواهد بود. برخلاف این ترتیب، قرارداد شرکا هیچ تأثیری بر اشخاص ثالث ندارد.

4- هیچ شریکی نمی تواند بدون رضایت سایر شرکا (به نام خود یا ثالث) در هیچ نوع تجارتی شرکت کند و همچنین نمی تواند به عنوان شریک ضامن یا شریک با مسئولیت محدود در شرکت دیگری که در موارد مشابه فعالیت می کند شرکت کند.

شرکت های تجاری

شرکت های تجاری نوعی شرکت قراردادی هستند که بر اساس قوانین تجارت و حقوق مالی برای انجام امور بازرگانی و کسب سود با سرمایه معین تأسیس می شوند و از این رو در حقوق خصوصی دارای شخصیت حقوقی می باشند. انواع شرکت های تجاری مندرج در ماده 20 قانون تجارت عبارتند از: شرکت سهامی عام و خاص ، شرکت تضامنی ، شرکت با مسئولیت محدود ، شرکت مختلط غیر سهامی ، شرکت مختلط سهامی ، شرکت نسبی ، شرکت تعاونی تولید و مصرف .

در قانون تجارت ایران، به دلیل سکوت قانون گذاران، تعریف مشخص و دقیقی از شرکت تجاری و اینکه دقیقاً شرکت تجاری تحت عنوان حکم قانونی قانون تجارت چیست، وجود ندارد. در واقع ماده 20 در ابتدای فصل اول از باب 3 قانون تجارت صرفاً انواع شرکت های تجاری را فهرست کرده و در مقررات قانونی بعدی آن ها را یک به یک تعریف می کند.

اساسنامه شرکت نسبی

اساسنامه یک قرارداد رسمی است که شامل کلیه اطلاعات مربوط به تعداد اعضای شرکت، میزان سرمایه و غیره می باشد که اطلاعات مهم در مورد شرکت در آنجا ثبت می شود. اساسنامه شرکت نسبی قابل تغییر است اما هرگونه تغییر در اساسنامه باید ثبت شود. برای تاسیس شرکت نسبی ثبت اساسنامه الزامی است.

نکات کلیدی که باید در اساسنامه شرکت نسبی ذکر شود

• نام شرکت
• موضوع شرکت بسیار واضح و دقیق
• آدرس کسب و کار شرکت
• مدت زمان فعالیت شرکت
• مبلغ سرمایه به ازای هر شریک نقدی و غیر نقدی
• اختیارات، تعداد مدیران و مدت مدیریت
• سال مالی شرکت را تعیین کنید
• تغییرات اساسنامه شرکت نسبی

کلام اخر

در این مقاله سعی شده است تا به مهم ترین نکات ثبت شرکت های نسبی پرداخته شود. اما نباید فراموش کرد که حقوق شرکت های تجاری و مسائل مربوط به آن در حقوق ایران نسبتاً پیچیده و مفصل است.

در پایان لازم به ذکر است که تنظیم صورتجلسات نقش مهم و موثری در ثبت شرکت نسبی دارد. بنابراین در صورت نیاز به تهیه این سند می توانید به موسسه حقوقی ثبت فردا اعتماد کنید.

همچنین تیم حقوقی و مدیر عامل ثبت فردا​ آماده است تا همراه مطمئن شما در تمامی مراحل ثبت شرکت، اقدامات اولیه پس از ثبت یا ثبت تغییر شرکت باشد.

امتیاز این مطلب